Den Alexandre vum Zenter vun der Lëtzebuerger Sprooch huet am Interview verrode wéi d'Chance stinn datt d'Morningshowproposen am Wierderbuch opgeholl ginn.

D'Eldo Morningshow huet dem Lëtzebuerger Online Dictionnaire Wierder proposéiert, déi een nach net am Wierderbuch fënnt.

Wéi leeft dat of, fir dass dës Proposen offiziell an den Dictionnaire opgeholl ginn? Hunn déi Wierder iwwerhaapt eng Chance? Oder ass d'Missioun fir "d'Lëtzebuerger Sprooch ze vervollstännegen" scho gescheitert?

Dofir war den Alexandre Ecker am Eldo-Interview. Hien ass Lexikograph beim Zenter fir d'Lëtzebuerger Sprooch.

Mee wat ass dann eigentlech e Lexikograph?

Am Alldag mierkt een heiansdo, datt mir Wierder benotzen, déi net offiziell am Wierderbuch stinn, oder Wierder, fir déi et am Lëtzebuergesche mol guer kee Begrëff gëtt.

An der Morningshow hunn d'Chich an de Charel zesumme mam Eldoland eng Lëscht zesummegestallt, mat Wierder déi an den Dictionnaire missten opgeholl ginn. Den Eldo ass awer net den eenzegen, deen esou Ufroe mécht. "Den Dictionnaire leeft der Sprooch hannendrun," dofir kënnt et och dacks vir, datt Leit no Wierder sichen, déi se net fannen a se da proposéieren, esou den Alexandre.

Nodeems e Wuert da proposéiert gouf fir an d'Wierderbuch opgeholl ze ginn, gëtt fir d'éischt kontrolléiert ob d'Wierder bei der Sich richteg geschriwwe goufen. Feelen d'Wierder tatsächlech, da komme se op eng Aart Waardelëscht déi ofgeschafft gëtt. Hei gëtt och kontrolléiert, ob dat Wuert am Alldag méi heefeg virkënnt oder et u sech net relevant genuch fir d'Sprooch ass.

Fir dat ze kontrolléieren, gräift den Zenter vun der Lëtzebuerger Sprooch op en Hëllefsmëttel zeréck, dee si "Korpus" nennen. Dësen huet 45 Millioune lafend Wierder. Esou kréie si en Androck, wéi eng Wierder tatsächlech benotzt ginn, a wéi eng sech net duerchsetze kënnen, oder et nach net konnten.

Fir de Lexikograph ass awer eppes ausschlaggebend: "Beim Dictionnaire selwer gëtt näischt erfonnt. Et sinn d'Leit déi d'Sprooch maachen." Wann also e Wuert sech duerchsetzt, an een am Korpus mierkt, dass dat am Alldag heefeg opdaucht, da gëtt et an d'Wierderbuch opgeholl.

Mee wéi stinn d'Chancen dann elo konkret fir d'Wierderproposë vun der Morningshow?

Den Alexandre Ecker huet eis fir all eenzel Propose Feedback ginn:

Bestietnisufro = Heiratsantrag

Well Bestietnisufro eng Zesummesetzung vun 2 verschidde Wierder ass, stinn d'Chance schlecht. Zesumme gesate Wierder ginn net prioritär an d'Wierderbuch opgeholl. Bestietnisufro wäert also nach eng Zäitchen op der Waardelëscht stoen.

Eenhar = Einhorn

Einhorn ass e Wuert dat schonn am 'Korpus' dran ass. Dat heescht u sech näischt aneres, wéi datt d'Wuert am Alldag vill benotzt gëtt. Och wann déi däitsch Variant méi verbreet ass wéi déi Lëtzebuergesch Variant "Eenhar", besteet d'Méiglechkeet datt béid Wierder an den Dictionnaire opgeholl ginn.

Cyber Raiber = Hacker

Beim Cyber Raiber huet den Alexandre eis verroden, datt hinnen dës Proposë gutt gefall huet. Wéi d'Chancë stinn, datt de Cyber Raiber sech an d'Wierderbuch raibert, huet hien awer net verroden. Hei heescht et also ofwaarden.

Hëtzttirang = Wärmeschublade

De Problem beim Hëtzttirang ass, datt et e Wuert ass, dat nach guer net verbreet ass, well et warscheinlech e Gadget ass, deen déi mannst doheem hunn, bis op eis Nolauschterin d'Laura. Och dat däitscht Wuert "Wärmeschublade" huet et mol nach net an den Duden gepackt. Villäicht ass et also nach e bëssen ze fréi fir dem Laura säin Hëtzttirang. Sorry Laura.

lieben = ech hunn dech gär

Et mierkt een datt "lieben" ëmmer méi am Lëtzebuergesche benotzt gëtt. Et muss een elo mol ofwaarde wéi d'Wuert evaluéiert, well een u sech och op d'Variant "léiwen" zeréckgräife kéint. Et muss een also nach waarden, bis dass d'Wuert wierklech zeideg ass, fir an den Dictionnaire.

fréistécken = frühstücken

Beim Wuert "fréistécken" huet een dat änlecht Phenomen wéi beim "Einhorn". Déi däitsch Versioun "frühstücken" ass u sech méi verbreet, wéi déi Lëtzebuerger Variant.

Eis Wierderproposë stinn also aktuell op der Waardelëscht. Bléift ofzewaarden, wéi eng et tatsächlech an den Dictionnaire packen. Mee wéi den Alexandre seet: d'Leit maachen d'Sprooch, also zéckt net d'Wierder am Alldag ze benotzen.

An deem Sënn! Mir lieben Iech, a bis muer beim Fréistécken.

Ärt Morningshow-Team,

Charel an Chich